Europejska pamięć

o Gułagu

BioGrafie

08
image description
×

Naum KLEIMAN

Naum Kleiman urodził się w grudniu 1937 r. w Kiszyniowie, jego dziadkowie mieszkali w Besarabii, należącej  wówczas do Rumunii. Zostali oni aresztowani w 1941 r., po aneksji regionu przez ZSRR. Jego dziadek został wysłany do obozu w Ivdel'lag na Uralu, a jego babcia została deportowana do Azji Środkowej. Dziadek  zmarł wkrótce potem w wyniku strajku głodowego, a jego babcia uratował jej wlasny syn, który przekupując miejscowych urzędników, załatwił jej fikcyjny akt zgonu. W czasie II wojny światowej Naum Kleiman został ewakuowana z matką na Ural, a jej ojciec dołączył do nich jako zmobilizowany żołnierz przydzielony do batalionów pracy. Wrócili do Kiszyniowa w 1946 roku, ale 6 lipca 1949 roku wszyscy zostali deportowani w okolice miasta Guriewsk, do opuszczonej wsi Junka, do pracy w dawnych kopalniach złota, z których nie wydobyto już więcej złota.

Jednak Naumowi pozwolono chodzić do szkoły w pobliskiej wsi Baryt, zanim wiosną 1950 roku mógł wrócić do Guriewska. Każda przepustka jest dla niego nowym krokiem w kierunku wolności. Docenia postawę  miejscowych mieszkańców i ceni sobie nauczycieli lub dyrektorów szkół, którzy go uczą. W 1955 roku został zwolniony i miał zamiar rozpocząć studia w Frunze (Biszkeku) w Kirgistanie, kiedy zobaczył reklamę studiów w Moskiewskim Instytucie Filmowym (VGIK). Zgłosił się i do dzisiaj nie potrafi powiedzieć co go do tego skłoniło i że został przyjęty. Wyjeżdża więc do Moskwy, a to kolejny krok w poszukiwaniu wolności.

Ukończył studia w Instytucie Filmowym, którego profesorowie i studenci zaczęli na nowo odkrywać na nowo zakopaną historię kina radzieckiego i zagranicznego podczas odwilży za rządów Chruszczowa. Stał się specjalistą w dziedzinie kina, zwłaszcza Eisensteina, co pozwoliło mu na podróżowanie pomimo statusu byłego specjalnego wysiedleńca. W latach 1992-2014 był dyrektorem Centralnego Narodowego Muzeum Filmowego i Centrum Eisensteina w Moskwie.

Alain Blum et Irina Tcherneva

See MEDIA
Fermer

Aresztowanie i podróż

Rodzina Naouma Kleimana została deportowana 6 lipca 1949 roku. Naum pamięta, że porucznik, który dowodził oddziałem, był bardzo zapobiegliwy i ze starał się im pomóc. Opisuje podróż do Guriewska. Wysiadł na stacji kolejowej Biełowa, następnie został przewieziony do Nowokuźniecka i stamtąd do Stalińska. Następnie jechali kolejką wąskotorową do Guriewska i zostali przewiezieni do małej opuszczonej wioski, Junka, gdzie znajdowały się stare kopalnie złota.

Podkreśla, że na szczęście znalazł się w drugim konwoju, a nie w pierwszym, ponieważ pierwszy został wysłany do znacznie trudniejszego obwodu irkuckiego, a drugi - do nieco lżejszego obwodu kuzbaskiego.

 

 

Fermer

Druga deportacja

Dziadkowie Naouma Kleimana zostali aresztowani w 1941 roku, tuż po wkroczeniu Sowietów. Jej dziadek zostaje wysłany do obozu w Ivdel na Uralu, gdzie umiera podczas strajku głodowego. Jego babcia zostaje deportowana do Turkmenistanu, gdzie jej synowi udaje się ją j odnaleźć i "odkupić " jej wolność (lokalne władze, po otrzymaniu od niego materiałów deficytowych, zgadzają się na sporządzenie fałszywego aktu zgonu i wypuszczenie ich na wolność).

Fermer

Naum Kleiman opowiada historię swojej deportacji

Poniżej znajduje się relacja Nauma Kleimana z deportacji podczas wywiadu przeprowadzonego przez Irinę Tchernevą i Alaina Bluma 25 czerwca 2015 r. w Muzeum Eisensteina w Moskwie.
Wyróżnia się trzy części. Wszystkie trzy części można również pobrać: Partie I, Partie II, Partie III.

 

Fermer

Przetrwanie i wzajemna pomoc

Naum Kleiman opowiada o tym, jak dawni kułacy deportowani na początku lat 30. ubiegłego wieku, pomogli im znaleźć schronienie w stodołach i nauczyli się rozpoznawać grzyby i jagody w lasach, aby przetrwać.

 

 

Fermer

Droga do wolności

Dla Naouma Kleimana pierwszym krokiem w kierunku wolności jest teraz prawo do nauki w szkole z internatem w Barycie i czuje to tak, jak jego ojciec towarzyszy mu wcześnie rano w drodze do szkoły z Junki, odległej o 8 km wioski. Odkrywają niesamowite piękno wschodzącego słońca poprzez wysokie trawy.

Odczuwa kolejny krok w kierunku wolności, kiedy pozwala się im jechać do Guriewska, do miasta!

 

Fermer

Droga do wolności 1

Dla Naouma Kleimana pierwszym krokiem w kierunku wolności jest teraz prawo do nauki w szkole z internatem w Barycie i czuje to tak, jak jego ojciec towarzyszy mu wcześnie rano w drodze do szkoły z Junki, odległej o 8 km wioski. Odkrywają niesamowite piękno wschodzącego słońca poprzez wysokie trawy.

 

Fermer

Droga do wolności: Guriewsk

Odczuwa kolejny krok w kierunku wolności, kiedy pozwala się im jechać do Guriewska, do miasta!

 

Fermer

Praca w kopalni

Fermer

Piękno Syberii

Naum Kleiman, któremu wydano pozwolenie na pójście do szkoły z internatem położonej 8 km od wsi, gdzie zamieszkuje jego rodzina, nagle poprzez wysokie trawy odkrywa niesamowite piękno wschodzącego słońca.

 

Fermer

Pozostali ludzie oraz jak miejscowi postrzegają deportowanych

Naum Kleiman powraca do tematu nieufności wyrażanej wobec jego rodziny przez miejscowych. Rzeczywiście, wśród nich byli również dawni konwojenci wojskowi, którzy towarzyszyli im w drodze na zesłanie, a którzy na domiar zostali teraz tzw. stukaczi, którzy nadal pilnowali ich i na nich donoszą. Relacje ze stałymi mieszkańcami ze swojej strony wydają się być oparte na braku informacji, ale są również podsycane zadziwiająco bogatą wymianą i odzwierciedlają pomoc udzielaną zesłańcom przez mieszkańców wsi.

 

 

Fermer

Miałam szczęście - pociąg

Na historię deportacji rodziny Nauma Kleiman składają się szczęśliwe zbiegi okoliczności, szanse na odkrycie nowych rzeczy, ale także szanse na przetrwanie. Ocena szczęścia, jakie mają dokonuje się głównie a posteriori podczas spotkań z innymi zesłańcami.

 

Fermer

Miałam szczęście - szkoła

Na historię deportacji rodziny Nauma Kleiman składają się szczęśliwe zbiegi okoliczności, szanse na odkrycie nowych rzeczy, ale także szanse na przetrwanie. Ocena szczęścia, jakie mają dokonuje się głównie a posteriori podczas spotkań z innymi zesłańcami.

 

Fermer

Cisza i niepewność - baronowa

Po przybyciu do Junki, deportowane rodziny otrzymują jedynie zdawkowe i formalne informacje na temat tego co ich czeka. Jednak wśród nich są tacy, którzy starają się interpretować te strzępki informacji i kierować je do innych, aby ich uspokoić. Zwłaszcza "baronowa" opisana przez Naum Kleiman, kobieta, która tworzy wokół siebie więzy wzajemnego wsparcia.

 

Fermer

Cisza i niepewność - niepewność

Okres 1949-1953 był naznaczony wieloma sygnałami zagrożenia w kontekście kampanii antysemickich w Związku Radzieckim. W tym samym czasie pojawiły się drobne uprawnienia i pełne otwarcie, a rodzina starała się interpretować te sprzeczne ostrzeżenia, odnaleźć swoje miejsce w środowisku pracy, w szkole. Naum Kleiman próbując odtworzyć swoje postrzeganie tego etapu nie może się powstrzymać, żeby stwierdzić brak logiki i braku spójności w systemie represji.