Europejska pamięć

o Gułagu

TemaTyczny

19
image description
×

Zwolnienia specjalnych przesiedleńców z terenów zachodnich

Zwolnienia specjalnych przesiedleńców z terenów zachodnich następują powoli po śmierci Stalina. Ta powolność wyraża liczne wahania i powściągliwość władz: bardzo silną nieufność w stosunku do ludności, która mogłaby wznowić działania powstańcze; obawy przed napięciami podczas powrotów; powściągliwość władz regionalnych, do których ludność ta została wysiedlona w obawie przed utratą cennej i taniej siły roboczej.

Na Litwie zwolnienia odbywają się za pośrednictwem dwóch kanałów:

  • Dekrety, na mocy których wyzwalono zbiorowo grupy wysiedleńców w latach 1954-1965, odzwierciedlają dekrety, które pierwotnie decydowały o tych deportacjach. Najpierw zostały rozluźnione restrykcyjne warunki jakim ludność ta została poddana, a następnie stopniowo zwalniano najróżniejsze "kontyngenty" wysiedleńców: "rodziny wspólników bandytów", "rodziny bandytów", itp.  Bardzo często jednak osoby zwolnione nie uzyskują prawa do powrotu na Litwę, którego to prawa muszą następnie dochodzić indywidualnie u władz danej republiki radzieckiej.
  • Komisje zorganizowane wokół najwyższych organów administracyjnych danej republiki zajmują się również skargami i innymi wnioskami wysyłanymi przez specjalnych wysiedleńców z prośbą o zwolnienie, prawo do powrotu lub restytucji ich mienia. Wiele rodzin chłopskich zostaje zwolnionych za pośrednictwem tego kanału, zanim kolejne zbiorowe dekrety poszerzą krąg zwalnianych przesiedleńcow. W ten sposób wysłano tysiące listów, jeszcze przed 1953 r. do końca lat 80-tych, co doprowadziło do dochodzeń policyjnych, nowych zeznań mieszkańców tej samej wioski, itp.

Alain Blum i Emilia Koustova

See MEDIA
Fermer

Wniosek policjanta opisujący procedurę stosowaną w celu uwolnienia deportowanych

16 marca 1959 roku pracownik Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pisze do Pierwszego Sekretarza Komunistycznej Partii Litwy, kwestionując swoje aresztowanie i dalsze zatrzymanie. Oskarżony jest o przekupstwo, gdyż podejrzewa się go o uwolnienie rodziny deportowanych w zamian za napoje alkoholowe, czemu stanowczo zaprzecza. Aby przekonać o swojej słusznej racji, bardzo dokładnie opisuje wszystkie swoje czynności, dzięki czemu dokument ten jest rzadkim opisem systemu codziennej pracy wprowadzonej po śmierci Stalina w odpowiedzi na tysiące wniosków wpływających od deportowanych domagających się ich uwolnienia.

Секретарю ЦК КП Литвы
Товарищу Снечкус
Г. Вильнюс

От находящегося в тюрьме №1 арестованного Особой
Инспекцией МВД Литовской ССР
К. Николая Федоровича
Члена КПСС с 1932 года

Заявление
До декабря 1958 года включительно я работал старшим оперуполномоченным 1 спецотдела МВД Литовской ССР по рассмотрению жалоб и дел выселенных из Литовской ССР семей.
В декабре 1958 года, после 24х летней службы в органах, я был уволен, а 3 марта 1959 года арестован, с пред’явлением мне обвинения по ст.ст. 109, 117 УК РСФСР за злоупотребление служебным положением и взяточничество. Предварительное расследование с ноября 1958 года ведет Особая инспекция МВД Литовской ССР, которая в поисках искусственного обвинения меня и незаконного предания суду, до сего времени раследование не закончила, выискивая все новые необоснованные криминалы обвинения.
Существо дела:
В августе 1957 года,я, по устному поручению бывш. Зам. Нач. 1 Спецотдела МВД Носова выполнял некоторые его функции по рассмотрению жалоб спецпоселенцев и подготовке дел на выселенные семьи к пересмотру их Комиссией Президиума Верховного Совета ЛССР, возглавляемой товарищем Прейкшасом.
В тот период, согласно указанию этой Комиссии, рабочий аппарат этой Комиссии, в который входил и я руководствовался следующими установками:
1.       На заседание Коммиссии представлять только  такие дела спецпоселенцев, по которым работники рабочего аппарата выносили свои заключение на отказ в освобождении со спецпоселения.
2.       Дела спецпоселенцев, по которым работники рабочего аппарата выносили свои заключения на освобождение со спецпоселения, считать бесспорными, на заседание комиссии их не представлять, а прямо включать в предварительно составленный список и в проект решения Комиссии.
Причем этими бесспроными делами, неподлежащими докладу Комиссии считались такие, из материалов которых вытекало:
a.       Семья наемного труда не применяла, земли имела менее 30 га, судимых в семье не было или судимые родственники до совершенного преступления проживали от семьи отдельно.
b.       Семья наемного труда не применяла, земли имела менее 20 га (остальные об’ективные данные те же) – семью считать необоснованно выселенной а включать ее в список и в проект решения Комиссии, как освобождаемую со спецеселения с возвратом конфискованного при выселении имущества.
При определении социально-имущественного положения семей и бытовых отношений между судимыми и несудимыми родственниками, брались за основу официальные справки райисполкома, на территории которого проживала та или иная семья до выселения.
С учетом этих установок Комиссии, ее  рабочий аппарат подходил к рассмотрению дел спецпоселенцев, как по первичным жалобам–заявлениям, так и вторичным, если в последних выдвигались заявителями дополнительные оправдывающие ту или иную семью мотивы.
Таковы был установки Комиссии, о которых меня ориентировал уходивший в очередной отпуск бывший Зам. Нач. 1 спецотдела МВД Носов.
В июне 1957 года, рабочим аппаратом Комиссии (сотрудник Кабанов) в соответствии с выше изложенными установками Комиссии было рассмотрено дело о возвращении со спецпоселения семьи А. Ф., которая по справкам райисполкома и апилинкового совета пахатной земли имела 16 га и наемного труда не применяла, ее хозяйство к категории кулацких отнесено не было. Это давало основание считать, что семья А. Ф., как кулацкая, была выселена необоснованно. Но учитывая что один из сыновей, после выселения семьи, был судим за сотрудничество с немецкими оккупантами, рассматривавший дело сотрудник Кабанов вынес по делу заключение – освободить эту семью со спецпоселения в виде исключения, без возврата конфискованного имущества. С такими заключением дело на семью А. Ф. без рассмотрения комиссией, как бесспорное дело, было включено в проект решения Комиссии, который затем был подписан и утвержден.
В августе 1957 года, от одного из сыновей выселенного А. Ф., в МВД поступило вторичное заявление с приложенными к нему справками Паневежского райисполкома и апилинкового совета о том, что судимый сын А. Ф., в 1942 году был мобилизован немецкими оккупантами в немецкий рабочий батальон и с тех пор с семьей не проживал, в материальном отношении от семьи зависим не был. Из других материалов дела так же было видно, что этот судимый сын, с момента мобилизации в немецкий рабочий батальон к семье отношения не имел, жил в Вильнюсе ( а семья в Паневежском районе) и его сотрудничество с немецкими оккупантами, причиной выселения семьи не являлось и в постановление о выселении в 1948 году во внимание принято не было.
Это вторичное заявление со справками райисполкома и апилинкового совета, мною, как исполнявшим функции находившегося в отпуске Зам. Нач. 1 спецотдела Носова, было поручено рассмотреть сотруднику рабочего аппарата Комиссии, бывшему прокурорскому работнику – С., который снова изучил все матералы дела и посоветовавшись со мною, пришел к выводу что семья А. Ф. кулацкой не являлась, осужденный сын с 1942 года проживал от семьи отдельно, а следовательно семья была выселена не обоснованно и ее нужно освободить со спецпоселения, как необоснованно выселенную с возвратом конфискованного имущества. Лишь судимого сына, который после отбытия наказания находился с семьей на спецпоселении, осовбодить без возврата конфискованного имущества.
С таким выводом С. я был  полностью согласен и рекомендовал ему вынести по делу А. мотивированное заключение об освобождении семьи А. со спецпоселения, как необоснованно выселенной с возвратом конфискованного при выселении имущества, а судимого сына без возврата конфискованного имущества, что С. и сделал.
С такими выводами С. и моими, дело об освобождения семьи А. со спецпоселения с возвратом конфискованного имущества, как бесспорное дело, без рассмотрения его Комиссией, было вторично включено в проект решения Комиссии, который был утвержден и подписан.
Семья А. Ф. возвратилась со спецпоселения и ей имущество, конфискованное при выселении было возвращено.
В октябре 1958 года, т.е. спустя год с лишним времени после освобождения семьи А. Ф., 1 спецотделом МВД, по подозрению о том, что эта семья освобождена со спецпоселения неправильно, было проведена дополнительная спецпроверка ее соцположения путем опросов свидетелей по месту жительства семьи в Паневежском районе. При этом выяснилось, что семья А. до выселения содержала няньку, которая после воспитания малолетних детей семьи продолжала работать в этой семье батрачной в поле, что свидетельствовало о кулацком соцположении семьи.
Проверкой также был выяснено, что все справки Паневежского райисполкома, датированные 1957 годом и подписанные Председателем райисполкома, а так же справки апилинкового совета были на основании которых, как в июне так и в августе 1957 года делались выводы по делу семьи А., были не правильными. В справках было укрыто применение этой семьей наемного труда, а следовательно и ее кулацкое соцположение.
На основании материалов этой спецпроверки, дело на семью А. было практически доложено Комиссии, которая в своем решении записала: августовское решение о возврате семье А. Ф. конфискованного имущеста отменить, «как неправильное и произвести расследование».
В результате этого, до сего времени продолжающегося расследования, я 3 марта с.г. арестован и нахожусь под следствием. Мне вменяется в вину использование служебного положения в корыстных целях за то, что я, выполняя функции зам. Нач. 1 спецотдела МВД Носова, когда последний был в отпуске, пропустил в проект решения Комиссии дело об освобождении А. со спецпоселения с возвратом конфискованного имущества.
Но ведь сотрудник С., выносивший такое заключение по делу и я, при анализе дела, согласно существовавшим тогда установкам Комиссии, ориентировались на имевшиеся в деле официальные, подписанные самим Председателем справки Паневежского райсполкома и другие материалы дела, которые давали полное основание считать, что семья А., как некулацкая и назависимая от судимого сына, была в 1948 года выселена необоснованно. Ведь С. и я не могли знать или догадываться, что эти офицальные справки были неправильными, С. и я верили этим официальным справкам, как и справкам других райисполкомов по сотням, тысячам других дел и, поэтому дело А., как бесспорное, невызывающее сомнений, было включено в проект решения Комиссии.
Спрашивается – почему я должен нести ответственность за это дело, а не Паневежской райисполком, справки которого явлились главным основанием к освобождению со спецпоселения семьи А. Ф. с возвратом конфискованного имущества.
Меня обвиняют в том, что я не доложил дело семьи А. Комиссии, прямо включил его на основании заключения С. в проект решения Комиссии. Но ведь такие дела, по которым работники аппарата выносили заключения на освобождение со спецпоселения с возвратом или без возврата имущества, соглано установленному порядку Комиссии докладу последней не подлежали и тысячи таких дел прошли в решение Комиссии без практического доклада ей, о чем свидетельствует техническая документация работы Комиссии за этот период. Таким образом обвинение меня в этом является надуманным и совершенно необоснованным. Ни у С. выносившего заключение по делу А., ни у  меня не возникло мысли о том, что это бесспорное, не вызывающее сомнения дело, следовало доложить Комиссии.
Меня обвиняют в том, что якобы я включил в проект решения Комиссии на освобождение со спецпоселения семья А. как необоснованно выселенную – за угощения меня спиртными напитками со стороны своего знакомого и близкого той семье – гр-на Б., чем преследовал корыстную цель.
Это безпочвенное и кем то надуманное обвинение не имеет ничего общего с действительностью. Гр-на Б. я знаю с 1950 года, как бывшего работника органов госбезопасности, с ним в компаниях неоднократно выпивал почти в каждом году. Однако, ни одна их этих выпивок не имела отношения к освобождению семьи А. со спецпоселения и ни какими угощениями за эту семью я от него не пользовался. На оборот  - Б. иногда, не имея денег пользовался выпивкой за мой счет, в декабре 1957 года взял у меня на выпивку 25 рублей, которые не вернул до сего времени.
Всякие другие обвинения меня в использовании служебного положения и корыстной цели, являются вымышеленными и лишенными какого бы то ни было основания. Они понадобились кому то для оправдания Паневежскгого райисполкома, выдавшего неправильные справки на семью спецпоселенца А. и для искусственного обвинения меня в неправильном освобождении этой семьи со спецпоселения как необоснованно выселенной.
Особая инспекция МВД, ведущая расследование по моему делу, до сего времени не разобравшись в существовавших в 1957 году установках Комиссии ПВС Лит. ССР, производившей пересмотр дел спецпоселенцев и действительных причинах, послуживших основанием к освобождению семи А. как необоснованно выселенной, занимается набором всяких не проверенных или ложных данных для искусственного обвинения меня и таким образом добилась перед Прокурором Республики санкции на мой арест.
Я арестован и уже 2 недели нахожусь в тюрьме, но я не понимаю и не чувствую за собой ни какой вины из тех которые мне предъявлены. Мне почти 49 лет, из которых 35 лет своей сознательной жизни отдал работе на Родину начиная с рабочего-слесаря, инженера-механика, конструктора в московских оборонных предприятиях до ответственных руководящих должностей – в центральном аппарате НКВД СССР в войсках – нач. Контрразведки корпуса, на спецдолжности Зам. Директора одного из крупнейших судостроительных заводов и на других участках своей службы, я всегда добросовестно относиля к своим обязанностям, за что награжден девятью орденами и медалями, которые теперь незаконно у меня отобраны при аресте.
Будучи членом КПСС с 1932 года, я в своей служебной деятельности всегда руководствовался интересами Коммунистической партии и нашего Советского правительства на гражданской работе, на фронте Великой Отечественной Войны, которую я прошел от Москвы до штурма Берлина и Рейхстага. Я всегда был верен своему служебному долгу перед Родиной и мне чужды были какие бы то не было обывательские интересы и настроения, связанные с совершением уголовного преступления.
Арестом меня по факту незаконного освобождения со спецпоселения семьи А., совершен акт грубейшго насилия и нарушения социалистической законности, не совместимый с  нормами уголовно-процессуального законодательства.
После контузии на фронте я страдаю острой невростиней, от нахождения в тюрьме моя болезнь резко усилилась и я не могу больше переносить этого совершенного акта насилия надо мною. У меня не хватает сил доказывать свою невиновность следствию, которое собирая всякие надуманные, ложные данные, старается обвинить меня в преступлениях, которых я фактически не совершил.
Прошу Вашего вмешательства и принятия мер к объективному расследованию по моему делу, так же к освобождению меня из под стражи, как преждевременно и незаконно изолированного от общества.
16 3 1959
К.
Г. Вильнюс
Тюрьма № 1
(рукописное письмо, 12 листов)

Источник: Литовский особый архив, ф. 1771, оп.205, д. 23, лл. 99-103

Fermer

Zbiorowe uwolnienia - dekrety dotyczące Litwy

Zbiorowe uwolnienia przeprowadzane są na podstawie dekretów, które „odzwierciedlają” dekrety o procesie deportacji: dotyczą one kategorii określonych pierwotnie w tych ostatnich, lub części z nich, czasami wyłączając niektóre deportacje w zależności od terytorium pochodzenia (deportowani z Ukrainy, Litwy, Łotwy i Estonii są zatem wyłączeni z pierwszego dekretu łagodzącego warunki deportacji). Poniżej znajdują się główne dekrety dotyczące specjalnych przesiedleńców z Litwy.

 

 

1954

5/7

Rozporządzenie Rady Ministrów ZSRR w sprawie zniesienia niektórych ograniczeń w sytuacji prawnej specjalnych wysiedleńców

13/7

Stwierdzenie nieważności dekretu Prezydium Rady Najwyższej z dnia 26/11/1948 r. (w sprawie odpowiedzialności karnej w przypadku ucieczki)

16/7

Dzieci specjalnych przesiedlenców  (do 16 roku życia, jeśli są studentami)

 

Zniesienie pewnych ograniczeń, którym podlegają specjalni wysiedleńcy  (nie dotyczy to członków rodzin żołnierzy Armii Andersa, wspólników i bandytów oraz kułaków, deportowanych z Litwy, Ukrainy, ... w latach 1945-1952)

13/8

Zniesienie ograniczeń dotyczących specjalnych przesiedleńców dla byłych kułaków i innych osób

2/12

Zwolnienie ze specjalnego statusu wysiedleńców dla uczestników Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, nauczycieli, inwalidów itp.

16/12

Niemcy i członkowie ich rodzin, deportowani w czasie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej

1955

19/3

Członkowie rodzin osob uwolnionych na mocy wcześniejszych  dekretów

 

Wysiedleńcy na uchodźstwie, którzy zostali deportowani po odbyciu kary za szczególnie poważne przestępstwo przeciwko Państwu, jeżeli ich rodziny nie są aktualnie deportowane.

 

Osoby powracające do Polski na mocy umowy repatriacyjnej

9/5

Zwolnienie ze specjalnego statusu wysiedleńców dla członków partii i kandydatów do partii oraz ich rodzin na uchodźstwie.

29/6

Aby wzmocnić agitację polityczną wśród  specjalnych wysiedleńców

17/9

O Amnestii obywateli radzieckich, którzy współpracowali z okupantem podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945 r.

24/11

Dekret  SM 1963-1052-c

1956

1957

21/1

Byli urzędnicy burżuazyjnego rządu Litwy, itp. mają zakaz powrotu na Litwę.

1958

1/4

Osoby wybierane do rad miejskich, itp.

22/5

Współdziałanie z narodowa konspiracją i członkami ich rodzin

 

Byli kułacy i członkowie ich rodzin

 

Wszyscy bez prawa do powrotu do miejsc, z których zostali deportowani

Bez prawa powrotu do miejsc, z których zostali deportowani)

7/8

Byli żołnierze Armii Andersa i członkowie ich rodzin

1960

7/1

Członkowie rodzin przywódców i uczestników nacjonalistycznego podziemia i band nacjonalistycznych, deportowani z Litwy, Łotwy, Estonii; byli kupcy, właściciele, fabrykanci, członkowie rządów mieszczańskich (bez prawa powrotu do miejsc, z których zostali deportowani).

1961

18/4

Byli uczestnicy nacjonalistycznego podziemia i nacjonalistycznych band zbrojnych, skazani za przestępstwa popełnione przed ukończeniem 18 roku życia, z prawem pobytu na terytorium, na którym wcześniej mieszkali

1963

6/12

Szefowie i uczestnicy nacjonalistycznego podziemia i zbrojonych band

1964

24/4

Byli uczestnicy antyradzieckich organizacji nacjonalistycznych (skazani na mocy rozporządzenia komisji nadzwyczajnej NKWD/NKGB/MVD ZSRR)

1965

30/09

"Świadkowie Jehowy", "Chrześcijanie prawdziwej wiary prawosławnej", "Adwentyści-Reformatorzy" i członkowie ich rodzin

Źródła: Różne dekrety, jak również streszczenie Archiwum Specjalne Litwy, f. V-135, inw. 7, d. 549, ff. 3-5.

Fermer

Uwolnienie - Rosjanin dyktuje zażalenie

Domas Laurinskas został zwolniony w 1958 roku jako pierwszy z rodziny, po wysłaniu zażalenia, które sam napisał po rosyjsku, ale które podyktowal mu Rosjanin, którego dobrze znał. Ten ostatni zrobił to, ale nie chciał tego napisać własnoręcznie, ze strachu, że zostanie rozpoznany przez władze.

 

Fermer

Tragiczny los

Jossif Lipman napisał w 1954 r. długi list z prośbą o zwolnienie z deportacji, na którą został skazany w marcu 1949 r., jak wielu Litwinów w ramach przymusowej operacji wysiedleń o kryptonimie „Priboj” (Операция «Прибой» ). Przed wojną z zawodu był rzeźnikiem i najprawdopodobniej tym razem (w 1949 roku), władze dopatrzyły się, że udało mu się uniknąć deportacji  w czerwcu 1941 r. , która dotknęła  wówczas tysiące  drobnych kupców i rzemieślników. Jego skarga jest przede wszystkim skargą człowieka, który z całą swoją rodziną doświadczył horroru okupacji niemieckiej, a następnie, zaledwie pieć lat po wyzwoleniu, został wywieziony na Syberię. Jossif Lipman, Żyd z Kowna, jest rzeczywiście jednym z nielicznych osób ocalałych z getta.  W liście opowiada o swym tragicznym losie, albowiem kiedy Jossif Lipman uszedł cało z getta, to w krótkim czasie potem skazano go na zesłanie na Sybir. Tragiczny los rodziny w ogóle, bo jego synowie, o których nie wspomina w tym liście, zostali aresztowani krótko po wojnie, jeden za próbę wyjazdu do Polski, jak wielu sowieckich Żydów próbowało to zrobić, drugi za to, że był świadkiem tej próby i nic nie powiedział, a przede wszystkim za przechowywanie dokumentów z getta, co doprowadziło NKWD do oskarżenia go o syjonizm.

Zdjęcie, które ilustruje ten nośnik medialny przedstawia grupę ocalałych osób, w tym J. Lipmana i jego żonę tuż po wyzwoleniu getta, stojących przed bunkrem, w którym się ukrywali (w piwnicy budynku getta). © United States Holocaust Memorial Museum, Photographie #81134)

(zob. Alain Blum et Emilia Koustova, "L'effacement d'une expérience", in Emilia Koustova (dir.), Combattre, survivre, témoigner. Expériences soviétiques de la Seconde Guerre mondiale, Presses universitaires de Strasbourg, Strasbourg, 2020, pp. 273-308).

List ze skargą Jossifa Lipmana wysłany z Krasnojarska, dn. 27 lipca 1954 r.
do Ministra Spraw Wewnętrznych Towarzysza Krugłowa
Do wiadomosci: Naczelnik Oddzialu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Wilnie
Nadawca : Jossif Naumowicz, ulica Lebedewa 24 m, Krasnojarsk.
Wniosek

Jossif N. Lipman, urodzony w 1889 w Kaunas, gdzie stale mieszkałem do  1945 r.
Ja niżej podpisany, Jossif N. Lipman, urodziłem się w 1889 roku w Kownie, gdzie mieszkałem nieprzerwanie do 1945 roku.
Od dzieciństwa specjalizowałem się w mięsie i dlatego w latach 1920-1940 pracowałem jako robotnik w kowieńskim kombinacie mięsnym.
Podczas okupacji Litwy przez niemieckich najeźdźców mnie i mojej rodzinie dane było przeżyć wszystkie potworności niemieckich prześladowań; wielokrotnie otarliśmy się o śmierć, a ocaleliśmy po prostu cudem. Przeżyliśmy tylko dzięki moim dwóm synom, którzy byli w tych latach związani z oddziałem partyzanckim "Naprzód" (którego dowódcą był towarzysz Ziman, zwany "Jurgis"). Udało im się zbudować dla nas, w tajemnicy przed Niemcami, bezpieczne schronienie, w którym ukrywaliśmy się przez większą część okupacji, a przez całe cztery miesiące poprzedzające ostateczną klęskę Niemcow siedzieliśmy cały czas pod ziemią.
Dopiero wraz z przybyciem Armii Czerwonej na Litwę zostaliśmy uratowani, odkopał nas spod gruzów oddział saperów, bo Niemcy zanim odeszli, wysadzili w powietrze dom, pod którym byliśmy. To było w lipcu 1944 roku.
Kiedy wyszedłem na powierchnię, dowiedziałem się, że cała moja rodzina została zabita, moje siostry, bracia, krewni i bliscy mi ludzie. Nie mogłem i nie chciałem już mieszkać w Kownie, gdzie wszystko przypominało mi to co przeżyliśmy. Więc przeprowadziłem się z rodziną do Wilna.
Tam natychmiast rozpocząłem pracę w spółdzielni "Październik" przy ćwiartowaniu mięsa i pracowałem tam do 1948 roku. W 1948 roku przeniosłem się do okręgowej spółdzielni, też przy ćwiartowaniu mięsa. Pracowałem tam do tych nieszczęsnych dni w marcu 1949 roku.
W marcu 1949 roku niespodziewanie i niesprawiedliwie zaproponowano mi przeniesienie się do obwodu krasnojarskiego.
W czasie mojego długiego i mozolnego życia nigdy nie posiadałem domu ani sklepu, dlatego też byłem bardzo urażony takim obrotem sprawy na stare lata. Gdziekolwiek pracowałem, zawsze robiłem to uczciwie i sumiennie, nie jestem przyzwyczajony, żeby inaczej traktować pracę.
Mój najstarszy syn, LipmanRuben <Ruvim> Jossifowicz, urodzony w 1907 roku, został skierowany na przesiedlenia razem ze mną, ponieważ nie będąc jeszcze wtedy żonaty, mieszkał ze mną. Pięć miesięcy później, gdy byliśmy już w Kraju krasnojarskim, dowiedzieliśmy się o nagłej śmierci mojej żony, która nie przeżyła tego nowego zewstrząsu.
W latach 1949-1951 mój syn i ja mieszkaliśmy i pracowaliśmy we wsi Sołgon w rejonie użurskim. Dzięki naszej uczciwej pracy, w 1951 roku zostaliśmy wysłani do pracy zgodnie z naszą specjalizacją do Użarskiego Kombinatu Mięsnego, gdzie otrzymałem wiele nagród i wyróżnień za swoją pracę.
W lutym i marcu tego samego roku mój syn, który mieszkał ze mną, poważnie zachorował. Z powodu ciężkiej choroby - guza mózgu - został wysłany na leczenie do Krasnojarska, gdzie przebywał w szpitalu przez ponad miesiąc, a następnie, ze względu na brak neurochirurgów w tym mieście, został wysłany na operację do Nowosybirska.
Zmarł tam podczas operacji. To było 12 czerwca 1954 roku.
Po tym drugim nieszczęściu w mojej rodzinie, pozostałe moje dzieci (mój najmłodszy syn i dwie córki) przyjechały do mnie tymczasowo do Krasnojarska, aby nie zostawiać mnie samego, ponieważ obecnie już nie pracuję i jestem na utrzymaniu moich dzieci.
Mój młodszy syn Lipman Jefim <Shaym > Jossifowicz, urodzony w 1913 r., pracował jako główny brygadzista przy drenażu odwadniającym przy budowie kanału Wołga-Don aż do końca budowy; za swoją doskonałą pracę otrzymał wiele nagród i premii, niektóre z nich osobiście od szefa budowy, generała Sziktorowa, ministra spraw wewnętrznych, towarzysza > Kurugłowa i jego zastępcy, towarzysza > Serowa; można to łatwo potwierdzić.
Moje dzieci przyjechały na Syberię tylko dla mnie i muszą wrócić do domu, więc niniejszym proszę o ponowne rozważenie mojego wniosku o zniesienie ograniczeń, którym podlegam, ponieważ nie czuję się winny; wręcz przeciwnie, cała nasza rodzina zawsze podporządkowywała się władzy radzieckiej.
Proszę, żebyście pozwolili mi swobodnie wrócić do mojej ojczyzny, abym mógł żyć jako wolny człowiek przez te kilka lat, które mi pozostały, i abym nie dźwigał już ciężaru człowieka o ograniczonych prawach, ciężaru, który jest dla mnie nie do zniesienia. Proszę pozwolić mi mieszkać tam, gdzie mieszkają moje dzieci, żebym wreszcie mógł pójść na grób mojej zmarłej żony.
27 lipca 1954 roku, [podpis] Lipman

List pisany na maszynie z własnoręcznym podpisem autora, LCVA, zbiory R-754, inv. 13, d. 512, str. 164-165.