Represje na terenach anektowanych przez ZSRR w latach 1944-52

 

Po zwycięskiej bitwie o Stalingrad w lutym 1943 r. , kiedy Armia Czerwona zaczęła posuwać się na zachód, rozpoczęła się nowa fala deportacji. W krajach bałtyckich aresztowano i deportowanto kolaborowantów; osoby, które z własnej woli pojechały do pracy do Niemiec lub tych, którzy zostały zesłane na roboty oraz partyzantów, którzy zwalczali Armię Czerwoną. Kilka lat później, Sowieci organizują na Litwie nowe fale deportacji wiosną 1948 r., następnie na początku 1949 r. we wszystkich krajach bałtyckich, które obejmują chłopów sprzeciwiających się kolektywizacji gospodarstw rolnych i którzy często pomagają partyzantom. W Polsce deportowani są oficerowie i żołnierze Armii Krajowej – AK, która była zakonspirowaną siłą zbrojną polskiego podziemia. Głównym celem AK była walka z okupantem hitlerowskim. Sformowana w 1942 r. i podporządkowna rządowi RP na uchodźstwie w Londynie. Wywodziła się ze Związku Walki Zbrojnej działającego na terytorium państwa polskiego od 1939 r. W ciągu dwóch lat istnienia Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (TRJN) Rzeczypospolitej Polskiej utworzonego przez Sowietów w czerwcu 1945 r., sowiecka bezpieka przeprowadza akcje deportacji członków AK. W końcu 1945 r. powstaje Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego zwane później UB, które kontynuuje represje obywateli w okresie stalinizmu. Na Ukrainie Zachodniej, która stała się częścią ZSRR, wśród represjonowanych są zarówno aktywiści jak i sympatycy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) oraz żołnierze i oficerowie Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), członkowie i żołnierze 14 Dywizji Grenadierów SS „Galicja”- ochotniczej formacji zbrojna Waffen SS. Tysiące rodzin chłopskich, które są traktowane jako główne poparcie dla nacjonalistów zmuszane są do przesiedlenia na Syberię. Od 1945 r. wielu volksdeutschów tzw. Niemców “etnicznych”, którzy znaleźli się na terytoriach wyzwolonych przez Armię Czerwoną – w Jugosławii, Bułgarii i w Czechosłowacji (Kraj Sudecki), jak i w krajach, które podpisały sojusz z Niemcami: Węgry i Rumunia objęta jest kolejna deportacją do ZSRR. Węgry i Czechosłowacja są również objęte systematyczną represją, w stosunku do obywateli, którzy stanowią przeszkodę przy wprowadzaniu ustroju komunistycznego w tych krajach. Natomiast na terytoriach graniczących z Ukrainą, Sowieci przeprowadzają przymusowe przesiedlenia ludności. W Niemczech i na Węgrzech młode kobiety i mężczyźni wysyłani są do obozów pracy przymusowej celem odbudowy gospodarczej ZSRR.